Đêm qua, tôi mơ một giấc mơ rất đẹp. Tôi mơ mình trúng số. Tôi mua một căn nhà lớn, có vườn, có cây, có hồ cá. Tôi mời cả nhà về ở chung. Ai cũng vui. Tôi cười trong mơ. Rồi tôi tỉnh dậy. Trần nhà vẫn là trần nhà cũ. Căn nhà lớn biến mất. Tờ vé số biến mất. Chỉ còn lại cái gối ướt mồ hôi và một cảm giác hụt hẫng. Đẹp thì đẹp thật, nhưng nó chỉ là mơ.
Có hôm, tôi mơ một giấc mơ buồn. Tôi mơ thấy mẹ tôi, người đã mất mấy năm nay. Mẹ ngồi nấu cơm, mẹ cười với tôi, mẹ gắp thức ăn cho tôi như hồi tôi còn nhỏ. Tôi mừng lắm. Tôi gọi mẹ, mẹ ơi. Rồi tôi tỉnh dậy. Nước mắt ướt cả gối. Mẹ không còn nữa. Giấc mơ đẹp đó, nó làm tôi vui trong chốc lát, rồi làm tôi buồn cả ngày. Vui hay buồn, nó cũng tan khi mình mở mắt.
Giấc mơ là vậy đó. Nó đến trong đêm, nó đi khi trời sáng. Nó không hỏi ý mình. Nó không ở lại. Mơ đẹp hay mơ xấu, cũng chỉ là mơ. Tỉnh dậy rồi, chẳng còn gì trong tay. Tay trắng như lúc chưa ngủ. Vậy mà, có nhiều đêm, mình cứ tưởng giấc mơ là thật. Mình sợ hãi trong mơ. Mình vui sướng trong mơ. Mình khóc trong mơ. Đến lúc tỉnh dậy, mình mới biết, à, thì ra chỉ là mơ.
Trong kinh Kim Cang, có một câu mà người học Phật nào cũng thuộc. Tất cả các pháp hữu vi, như mộng, như huyễn, như bọt bóng, như sương, như điện chớp. Hãy quán chiếu như vậy. Nói bằng lời thường thì thế này: mọi thứ trên đời, nó giống như giấc mơ, như ảo ảnh, như bọt nước, như sương mai, như tia chớp. Nó có đó, rồi nó mất đó. Nó đẹp đó, rồi nó tan đó. Đừng tưởng nó sẽ ở mãi.
Nghe thì có vẻ buồn. Nhưng thật ra, câu này không làm mình buồn. Nó làm mình nhẹ đi. Vì sao? Vì nhiều khi, mình khổ là vì mình tưởng mọi thứ sẽ ở mãi. Mình tưởng tiền sẽ ở mãi, nên mất tiền là mình đau đớn. Mình tưởng người thương sẽ ở mãi, nên người đi là mình không chịu nổi. Mình tưởng tuổi trẻ sẽ ở mãi, nên già đi là mình sợ hãi. Mình nắm chặt quá, nên khi mọi thứ tuột khỏi tay, mình đau. Còn nếu mình biết, à, mọi thứ như giấc mơ, có rồi mất, thì mình nắm nhẹ hơn. Nắm nhẹ, thì khi nó đi, mình đau ít hơn.
Nhưng mà, biết là mơ, không có nghĩa là mình không sống. Biết là mơ, không có nghĩa là mình bỏ hết mọi thứ. Giấc mơ đêm qua, nó đẹp, mình cứ vui với nó trong lúc mơ. Tỉnh dậy, mình biết nó là mơ, mình không tiếc nuối mãi. Đời cũng vậy. Hôm nay mình có một bữa cơm ngon, mình ăn cho ngon. Hôm nay mình có người thương bên cạnh, mình thương cho trọn. Hôm nay mình khỏe, mình sống cho vui. Nhưng mình biết, tất cả những thứ đó, nó như sương mai. Sương đẹp lắm, nhưng nắng lên là tan. Biết vậy, mình không cố giữ sương lại. Mình ngắm sương, rồi mình đi tiếp.
Có người hỏi: vậy thì sống để làm gì, nếu mọi thứ đều như mơ? Sống để sống cho trọn vẹn từng ngày. Giấc mơ có ngắn, nhưng trong lúc mơ, mình vẫn thấy, vẫn nghe, vẫn cảm nhận. Đời có ngắn, nhưng trong lúc sống, mình vẫn yêu thương, vẫn giúp đỡ, vẫn làm được nhiều việc tốt. Ngắn không có nghĩa là vô nghĩa. Ngắn, chỉ có nghĩa là mình nên sống cho đàng hoàng, đừng phí thời gian vào những chuyện không đáng.
Giấc ngủ cũng là một bài tập về vô thường. Mỗi đêm, mình nhắm mắt, mình buông hết mọi thứ. Buông công việc, buông tiền bạc, buông giận hờn, buông cả những lo lắng. Mình nằm xuống, mình không mang theo được gì. Sáng mai, mình tỉnh dậy, mình lại bắt đầu một ngày mới. Mỗi đêm đi ngủ, là một lần mình tập buông. Mỗi sáng thức dậy, là một lần mình được sống lại. Ai ngủ ngon, người đó hiểu vô thường bằng chính thân mình, mỗi đêm.
Đêm nay, trước khi ngủ, mình thử nghĩ xem. Hôm nay, mình đã sống trọn vẹn chưa? Mình đã thương ai chưa? Mình đã làm điều gì tốt chưa? Nếu rồi, thì mình ngủ ngon. Nếu chưa, thì ngày mai mình làm. Vì ngày mai, mình còn tỉnh dậy. Còn tỉnh dậy, là còn cơ hội. Giấc mơ đêm qua đã tan rồi. Nhưng hôm nay, mình còn đây. Mình còn thở, mình còn thương, mình còn làm được nhiều thứ. Vậy là đủ. Đừng tiếc giấc mơ đã tan. Hãy sống trọn ngày hôm nay, vì hôm nay cũng sẽ thành giấc mơ của ngày mai thôi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư