🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông từng chút một — Phần 3

Buông bỏ – an lạc · 8 phút đọc

Phần trước chúng ta đã nói tới thói quen cũ, những sợi dây mềm níu chân mình mỗi ngày. Buông được một thói quen thì chân đã nhẹ hơn một bước. Nhưng có một thứ còn vô hình hơn thói quen, đó là nỗi sợ về những chuyện chưa tới. Sợ mất việc dù công ty chưa nói gì. Sợ con thi trượt dù con chưa vào phòng thi. Sợ mình đổ bệnh dù hôm nay mình vẫn khỏe. Nỗi sợ chưa tới làm mình khổ trước cả khi chuyện xấu xảy ra, có khi chuyện xấu còn chẳng bao giờ xảy ra.

Nỗi sợ chưa tới giống như mình vay khổ của ngày mai để trả ngay hôm nay. Ngày mai chưa tới, mình đã trả trước bằng một đêm mất ngủ, một bữa cơm ăn không ngon, một buổi chiều ngồi thẫn thờ. Nếu ngày mai chuyện xấu thật sự tới thì mình đã khổ hai lần. Nếu nó không tới thì mình đã khổ oan một lần. Tính kiểu nào mình cũng lỗ. Vậy mà mình cứ vay.

Có một lời dạy trong thiền mà tôi rất thích. Thầy dạy rằng xuất ly là buông bỏ, và những ai từng bị kẹt, bị hệ lụy, bị vướng víu thì mới biết buông bỏ là hạnh phúc. Chữ xuất ly nghe có vẻ xa xôi, nhưng thật ra nó rất gần. Xuất ly là bước ra khỏi cái kẹt trong lòng mình. Nỗi sợ chưa tới chính là một cái kẹt như vậy. Mình bị kẹt trong ngày mai, nên hôm nay mình không ở đâu cả.

Mình thử nhìn lại xem nỗi sợ của mình có thật không. Sợ mất việc: mình có hợp đồng, có tay nghề, có đồng nghiệp quý mình. Sợ con thi trượt: con vẫn đang học đều, vẫn cố gắng mỗi ngày. Sợ bệnh: mình vẫn ăn được, ngủ được, đi lại được. Nhiều nỗi sợ khi viết ra giấy thì bỗng nhỏ lại. Nó to chỉ khi nó ở trong đầu, vì trong đầu nó không có giới hạn. Viết ra giấy là đặt cho nó một cái bờ.

Tôi có một cách tập đơn giản cho những đêm lo lắng. Lấy một tờ giấy, chia làm hai cột. Cột bên trái viết nỗi sợ. Cột bên phải viết việc mình có thể làm ngay hôm nay cho nỗi sợ đó. Sợ mất việc thì hôm nay học thêm một kỹ năng nhỏ, hoặc nói chuyện với sếp về kế hoạch sắp tới. Sợ con thi trượt thì hôm nay ngồi học cùng con nửa tiếng. Sợ bệnh thì hôm nay đi bộ hai mươi phút, ngủ sớm hơn một tiếng. Viết xong thì gấp giấy lại. Việc của hôm nay đã xong. Việc của ngày mai để ngày mai lo.

Cách thứ hai là hỏi mình một câu thật thà: chuyện này mình có kiểm soát được không? Nếu được thì mình làm ngay một bước nhỏ. Nếu không được thì mình buông. Buông ở đây không phải là mặc kệ. Buông là thôi không nắm lấy cái ngoài tầm tay mình nữa. Mưa có rơi hay không không phải việc của mình. Việc của mình là mang theo ô, hoặc tìm chỗ trú. Người biết buông nỗi sợ là người biết phân biệt đâu là việc của mình, đâu là việc của trời.

Có người lo cho cha mẹ già. Sợ cha ngã, sợ mẹ quên, sợ một ngày nào đó cha mẹ không còn nữa. Nỗi sợ này xuất phát từ thương, nên nó càng khó buông. Nhưng thương cha mẹ không có nghĩa là phải lo suốt ngày đêm. Thương là hôm nay gọi cho cha mẹ một cuộc điện thoại. Thương là cuối tuần về ăn với cha mẹ một bữa cơm. Thương là làm những việc cụ thể trong hôm nay, chứ không phải ngồi lo về một ngày chưa tới.

Trong sách Phật Học Tinh Hoa có nhắc rằng phải biết nắm lấy và buông bỏ cho kịp thời, cho đúng lúc. Chữ đúng lúc rất quan trọng. Có những thứ cần nắm, như sức khỏe, như người thân, như công việc hôm nay. Có những thứ cần buông, như nỗi sợ về ngày mai, như chuyện đã qua, như lời người ta nói sau lưng mình. Người khôn không phải là người buông hết mọi thứ, mà là người biết cái nào nắm, cái nào buông, và buông vào lúc nào.

Buông nỗi sợ chưa tới không làm mình trở nên vô tâm. Ngược lại, nó làm mình tỉnh táo hơn. Khi đầu óc không còn chật vì lo lắng, mình mới nhìn rõ hôm nay cần làm gì. Mình mới nghe được con mình đang nói gì. Mình mới thấy được bữa cơm trước mặt còn nóng. Người sống được trong hôm nay là người đã buông được ngày mai một chút.

Buông từng chút một, phần thứ ba này chỉ xin mọi người thử một việc. Tối nay, trước khi ngủ, viết ba nỗi lo của mình ra giấy, rồi viết bên cạnh mỗi nỗi lo một việc nhỏ mình sẽ làm ngày mai. Sau đó gấp giấy lại, đặt xuống, và ngủ. Sáng mai thức dậy, làm một việc trong số đó. Chỉ một việc thôi. Mình sẽ thấy nỗi sợ nhỏ lại, vì mình đã làm được một điều thật.

Phần tiếp theo của chuỗi này sẽ nói về một cái bẫy rất ngọt ngào: sự so sánh với người khác. Mình so nhà mình với nhà người ta, so con mình với con người ta, so đời mình với đời người ta trên mạng. So sánh xong thì lòng mình nặng trĩu, dù trước đó mình đang sống yên ổn. Chúng ta sẽ cùng xem vì sao càng so sánh mình càng khổ, và buông sự so sánh bằng cách nào.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Buông từng chút một · Phần 3
Nguồn
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh) — trang 31: “Xuất ly là buông bỏ. Những người nào đã từng bị kẹt, hệ lụy, trồi sụp, vướng víu thì mới biết buông bỏ là hạnh phúc”
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 16: “chẳng biết nắm lấy nó (chấp) và buông bỏ nó (xả) cho kịp thời, cho đúng lúc”
Bài liên quanBuông từng chút một — Phần 4Buông từng chút một — Phần 5Buông gánh nặng trong lòng