🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông từng chút một — Phần 4

Buông bỏ – an lạc · 8 phút đọc

Phần trước chúng ta đã nói tới nỗi sợ về những chuyện chưa tới, thứ làm mình khổ trước cả khi chuyện xấu xảy ra. Buông được một nỗi sợ thì đêm đã ngủ ngon hơn một chút. Nhưng sáng hôm sau mở điện thoại lên, mình lại rơi vào một cái bẫy khác, ngọt ngào hơn và khó thấy hơn: sự so sánh với người khác. Bạn mình mua nhà mới. Đồng nghiệp được tăng lương. Con nhà người ta đỗ trường top. Còn mình thì vẫn ở căn nhà cũ, vẫn mức lương cũ, vẫn đứa con học hành bình thường. Bỗng dưng một ngày đang yên ổn trở thành một ngày thua thiệt.

So sánh là một cái cân lệch. Mình đặt đời mình lên một bên, đời người ta lên một bên, mà không biết rằng cái cân đó đã hỏng từ đầu. Mình so cái mình thiếu với cái người ta có. Mình không so cái mình có với cái người ta thiếu. Người ta khoe nhà mới nhưng không khoe khoản nợ ngân hàng. Người ta khoe con giỏi nhưng không khoe những đêm con khóc vì áp lực. Mình chỉ thấy mặt sáng của người ta và mặt tối của mình, rồi kết luận rằng mình thua.

Trong sách của Thiền sư Khương Tăng Hội có một hình ảnh rất đẹp. Thầy nói rằng khi ta buông bỏ được tham đắm, giận hờn và nghi kỵ thì ta cũng có hạnh phúc tương đương như người nô lệ được trả tự do, như người bệnh nặng được chữa lành. Sự so sánh chính là một dạng tham đắm. Mình tham cái đời sống của người khác. Mình giận đời mình sao không được như vậy. Mình nghi ngờ giá trị của chính mình. Buông sự so sánh cũng là buông ba thứ ngăn che đó.

Có một điều ít ai để ý: người ta so sánh nhiều nhất không phải với người xa lạ mà với người gần mình nhất. Anh chị em trong nhà. Bạn học cũ. Đồng nghiệp cùng phòng. Vì gần nên mình thấy rõ. Vì thấy rõ nên mình tưởng mình hiểu hết đời họ. Nhưng mình không hiểu. Mình không sống đời họ một ngày nào. Mình chỉ nhìn đời họ qua vài tấm ảnh, vài câu chuyện, vài buổi gặp mặt. Lấy vài tấm ảnh đó làm thước đo cho cả cuộc đời mình thì oan cho mình quá.

Tôi có một cách tập nhỏ cho những ai hay so sánh. Mỗi lần thấy mình đang so sánh, mình dừng lại và kể ra ba điều mình đang có mà mình thật sự quý. Không cần điều lớn lao. Một bữa cơm có người chờ. Một đứa con khỏe mạnh. Một buổi sáng còn được đi làm. Ba điều đó có thể nhỏ, nhưng chúng là thật. Còn đời người ta trên mạng thì mình chưa chắc nó thật đến đâu. Lấy cái thật của mình so với cái chưa chắc của người ta thì mình không cần phải thua.

Cách thứ hai là so sánh đúng chỗ. Nếu nhất định phải so thì hãy so mình hôm nay với mình của năm ngoái. Năm ngoái mình có biết nấu món này không? Năm ngoái mình có kiên nhẫn với con như bây giờ không? Năm ngoái mình có dám nói ra điều mình nghĩ không? So như vậy thì mình thấy mình đang đi lên, dù chậm. Đi chậm vẫn là đi. Người đi chậm mà không dừng thì cuối cùng cũng tới. Người cứ đứng nhìn người khác chạy thì mãi mãi đứng yên.

Có những bà mẹ so con mình với con nhà người ta rồi về mắng con. Đứa trẻ không hiểu vì sao mình bị mắng. Nó chỉ biết rằng mẹ thương con nhà người ta hơn thương nó. Một câu so sánh của cha mẹ có thể làm con đau cả năm. Buông sự so sánh với người khác, trước hết là để con mình được thở. Con mình có nhịp của nó. Cây nào cũng có mùa ra hoa của nó. Ép hoa nở sớm thì hoa héo.

Cũng vậy trong công việc. Đồng nghiệp được thăng chức, mình chúc mừng họ một câu thật lòng rồi quay về làm việc của mình. Chúc mừng người khác không làm mình nhỏ đi. Ngược lại, nó làm lòng mình rộng ra. Người hay so sánh thì lòng cứ chật dần, vì lúc nào cũng thấy mình thiếu. Người biết chúc mừng thì lòng cứ rộng dần, vì lúc nào cũng thấy đời còn nhiều điều vui.

Buông sự so sánh không có nghĩa là mình không còn phấn đấu. Mình vẫn học, vẫn làm, vẫn cố gắng mỗi ngày. Nhưng mình cố gắng vì mình muốn tốt hơn, chứ không phải vì mình muốn hơn người ta. Hai động lực này khác nhau rất xa. Cố gắng vì muốn hơn người ta thì càng cố càng mệt, vì lúc nào cũng có người hơn mình. Cố gắng vì muốn tốt hơn chính mình thì càng cố càng vui, vì mỗi ngày mình đều thấy mình tiến một chút.

Buông từng chút một, phần thứ tư này chỉ xin mọi người một việc. Trong ba ngày tới, mỗi lần mở mạng xã hội, mình đếm xem mình so sánh bao nhiêu lần. Không cần sửa ngay. Chỉ cần đếm. Đếm xong mình sẽ ngạc nhiên vì con số đó lớn hơn mình tưởng. Và khi mình thấy rõ mình đang so sánh, mình đã buông được một nửa rồi. Nửa còn lại là kể ra ba điều mình đang có, như cách tập ở trên.

Phần cuối của chuỗi này sẽ nói về thứ khó buông nhất: cái tôi muốn đúng trong mọi chuyện. Muốn đúng với vợ chồng, muốn đúng với con cái, muốn đúng với đồng nghiệp. Cái tôi đó nhỏ xíu mà nặng trĩu, vì nó đi theo mình vào từng câu nói. Chúng ta sẽ cùng xem buông cái tôi muốn đúng thì mình mất gì và được gì.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Buông từng chút một · Phần 4
Nguồn
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh) — trang 68: “Khi ta buông bỏ được tham đắm, giận hờn và nghi kỵ thì ta cũng có hạnh phúc tương đương” (như người nô lệ được trả tự do)
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 143: “nếu mình đừng nắm giữ (chấp) mà lại buông bỏ (xả) thì sự vật cũng sẽ buông thả mình ra, không đeo dính vào mình được”
Bài liên quanBuông từng chút một — Phần 5Buông gánh nặng trong lòngBuông kỳ vọng con cái phải giống mình