🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Nàng Asitàbhù: bị chồng bỏ rơi, nàng tìm đường giải thoát

Truyện Tiền Thân · 7 phút đọc

Có những người vợ sống trong nhà mà như sống một mình. Chồng đi sớm về khuya, không hỏi han một câu, không nhìn mặt vợ một lần. Cơm canh nấu sẵn để nguội trên bàn. Tin nhắn gửi đi không ai trả lời. Người vợ ấy không khóc lóc ầm ĩ, cũng không cãi vã. Nàng chỉ lặng lẽ sống, ngày này qua ngày khác, như một cái bóng trong chính ngôi nhà của mình. Người ngoài nhìn vào tưởng nàng cam chịu. Nhưng thật ra, nàng đang chờ một con đường khác.

Ngày xưa, ở Xá-vệ có một thiếu nữ như vậy. Nàng là con gái trong gia đình một người hầu hạ hai vị Đại đệ tử của Đức Phật. Khi lớn lên, nàng được gả cho một gia đình tương xứng. Nhưng người chồng không nghĩ gì đến nàng, thường tham đắm vui chơi ở các chỗ khác. Nàng không để ý đến sự vô lễ của chồng, đã mời hai vị Đại đệ tử đến cúng dường bố thí, nghe pháp và chứng quả Dự lưu. Từ đấy trở đi nàng sống an lạc trong đạo và quả.

Về sau nàng nghĩ: chồng ta không cần ta, ta không có việc gì phải sống trong gia đình, vậy ta sẽ xuất gia. Nàng báo tin cho cha mẹ rồi xuất gia và chứng quả A-la-hán. Các Tỷ-kheo bàn chuyện nàng: thiếu nữ ấy đã cố gắng đi tìm mục đích tối thượng. Biết chồng không kể gì đến mình, nàng cúng dường, nghe pháp, an trú trong quả Dự lưu, rồi xuất gia và chứng quả A-la-hán. Đức Phật nói: không phải chỉ nay nàng mới đi tìm mục đích tối thượng. Thuở trước, nàng cũng đã làm như vậy rồi. Rồi Ngài kể câu chuyện quá khứ.

Thuở xưa, khi vua Brahmadatta trị vì xứ Ba-la-nại, Bồ-tát xuất gia làm vị ẩn sĩ khổ hạnh, sống tại khu vực Hy-mã-lạp-sơn. Lúc bấy giờ, vua Ba-la-nại thấy con mình là hoàng tử Brahmadatta đầy uy nghi, oai vệ, sinh nghi ngờ, và đuổi con ra khỏi quốc độ. Hoàng tử đem theo vợ mình tên Asitàbhù, đi vào Tuyết sơn, ăn cá, thịt, các loại rau quả và trú tại một am thất bằng lá.

Hoàng tử thấy một nữ thần chim và đam mê nàng. Chàng muốn lấy nàng làm vợ, không đếm xỉa đến Asitàbhù. Asitàbhù thấy chồng mình đi theo nữ thần liền nghĩ: người này không đếm xỉa gì đến ta, và đi theo nữ thần, vậy cần nó làm gì? Nghĩ vậy, tâm nàng không vui, nàng đi đến gặp Bồ-tát, đảnh lễ, và xin ngài dạy cho nàng một đối tượng để quán tưởng. Nàng nhìn vào đối tượng ấy, rồi phát triển các Thắng trí và các Thiền chứng.

Nàng trở về đứng trước cửa thảo am của mình. Bấy giờ Brahmadatta đi theo nữ thần chim, nhưng tìm khắp không thấy được con đường nữ thần ấy đi, chàng thất vọng, hướng mặt về phía chòi lá của mình. Asitàbhù thấy chồng đi đến, bèn bay lên hư không, đứng trên tầng trời có màu sắc châu báu, và nói: này Tôn giả trẻ tuổi, nhờ chàng ta đã chứng được an lạc thiền định này. Và nàng đọc bài kệ đầu: nay chính nhờ chàng làm, ta hết say đắm dục, như ngà bị cưa đứt, không thể gắn lại được.

Nói vậy xong, trước mắt chàng, nàng bay lên hư không và đến một chỗ khác. Khi nàng đi rồi, hoàng tử Brahmadatta than thở qua bài kệ thứ hai: như tham lam quá độ, làm tâm trí si mê, cướp đi mọi công đức, ta đánh mất vợ ta! Hoàng tử khóc than với bài kệ này, rồi sống một mình trong rừng. Khi vua cha băng hà, chàng trở về nhận vương quốc.

Câu chuyện nàng Asitàbhù dạy một điều rất thực cho những ai đang bị bỏ rơi. Nàng không níu kéo người chồng đã quay lưng. Nàng cũng không ngồi khóc than cho số phận. Nàng đi tìm một vị thầy, học một pháp môn, và tự mình bay lên. Chính sự bỏ rơi của chồng lại trở thành cái duyên đẩy nàng đến chỗ giải thoát. Nếu chồng nàng yêu thương nàng, có lẽ nàng đã ở mãi trong thảo am, làm một người vợ hiền, rồi chết đi như bao người vợ hiền khác. Nhưng vì bị bỏ rơi, nàng mới đi tìm con đường của riêng mình.

Bài kệ của nàng nói rất hay: nay chính nhờ chàng làm, ta hết say đắm dục, như ngà bị cưa đứt, không thể gắn lại được. Nàng không oán chồng. Nàng cảm ơn chồng, vì nhờ chồng bỏ rơi mà nàng dứt được lòng say đắm. Cái ngà đã bị cưa đứt thì không gắn lại được. Tình cảm đã hết thì cũng vậy, không nên cố gắn lại.

Trong đời sống hôm nay, có người bị người yêu bỏ, bị chồng lạnh nhạt, bị vợ quay lưng, rồi cứ ôm lấy nỗi đau ấy mà sống. Họ nhắn tin níu kéo, họ khóc lóc van xin, họ làm đủ mọi cách để người kia quay lại. Nhưng người đã đi thì khó quay về, mà có quay về thì cũng không còn như xưa. Nàng Asitàbhù dạy một cách khác: đừng níu người đã đi, hãy lo cho chính mình. Học một điều mới, làm một việc tốt, tu một pháp môn, rồi một ngày mình sẽ bay lên được như nàng. Lúc ấy, không phải mình cần người ta quay lại, mà là người ta tiếc vì đã đánh mất mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 234
Nguồn
• Chuyện Nàng Asitàbhù (Tiền Thân Asitàbhù, số 234) — Kinh Tiểu Bộ, tập 5 [Chuyện Tiền Thân 121–263] (HT Thích Minh Châu & GS Trần Phương Lan dịch), tr. 239–240 (kệ điểm tựa tr. 240)
Bài liên quanBạn rủ hoàn tục, ẩn sĩ trả lời bằng một bài kệCon cò giả vờ thiền định bên bờ hồMột chữ gồm nhiều nghĩa: tài năng đi với giới đức