🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Người ăn thịt có tội không: ai làm ác thì người ấy chịu

Truyện Tiền Thân · 6 phút đọc

Có những người làm việc xấu rồi tìm cách đổ lỗi cho người khác. Mình làm sai mà bảo tại người ta xúi. Mình hại người mà bảo tại người ta đáng bị hại. Mình gây ra chuyện mà bảo tại hoàn cảnh, tại người này người kia, chứ không bao giờ nhận là tại mình. Kiểu đổ lỗi ấy nghe qua tưởng khôn ngoan, nhưng thật ra chỉ là một cách trốn tránh. Tội ai làm thì người ấy chịu, không đổ qua được cho ai khác.

Ngày xưa, khi ở tại ngôi nhà có nóc nhọn gần Vesàli, Đức Phật kể về tướng quân Sīha. Sau ngày quy y Đức Phật, vị này đã mời Ngài dùng cơm có thịt. Các Ni-kiền tử nghe vậy liền phẫn nộ, không hoan hỷ. Muốn làm hại đức Như Lai, họ đã phỉ báng như sau: Sa-môn Gotama tuy biết món thịt bất tịnh được làm cố ý vì mình mà vẫn ăn. Do đó các Tỷ-kheo ngồi tại Chánh pháp đường bắt đầu nói chuyện này. Nghe vậy Đức Phật nói: Này các Tỷ-kheo, không phải chỉ nay Ni-kiền-tử Nàtaputta mới phỉ báng Ta ăn món thịt được làm cố ý vì mình, mà trước kia vị ấy cũng hành động như vậy. Rồi Đức Phật kể câu chuyện quá khứ.

Thuở trước, khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, Bồ-tát sanh ra trong một gia đình Bà-la-môn. Khi đến tuổi trưởng thành, ngài xuất gia làm vị ẩn sĩ. Vì mục đích lấy muối và giấm, ngài từ vùng Tuyết Sơn đi đến Ba-la-nại, và ngày hôm sau, vào thành khất thực. Có một điền chủ muốn làm hại vị tu khổ hạnh liền mời ngài vào nhà, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, và đãi món thịt cá. Sau buổi ăn, gia chủ ngồi xuống một bên vị ẩn sĩ thưa: Khi làm món thịt này, chính vì ngài mà tôi giết các loài vật hữu tình. Việc bất thiện này không thuộc chúng tôi, mà chỉ thuộc về ngài thôi. Rồi ông ta đọc bài kệ đầu: Người ác không tự chế, bảo giết, nấu, mời ăn, người ăn món thịt này, bị ác làm ô nhiễm.

Nghe vậy, vị ẩn sĩ đọc bài kệ thứ hai: Nếu người không tự chế, giết vợ con, mời ăn, người có trí tuy ăn, không bị ác làm nhiễm. Bồ-tát thuyết pháp như vậy rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Khi thuyết Pháp thoại này xong, Đức Phật nhận diện Tiền thân: Lúc bấy giờ, người điền chủ là Ni-kiền-tử Nàtaputta, còn vị tu khổ hạnh là Ta vậy.

Câu chuyện này nói rõ một nguyên tắc rất công bằng: ai làm việc ác thì người ấy chịu quả, không thể đổ sang cho người khác. Người điền chủ tự tay giết vật, tự tay nấu nướng, tự tay mời khách, rồi lại bảo tội ấy thuộc về khách ăn. Đó là kiểu suy nghĩ của người không tự chế được mình. Mình muốn hại người mà không dám nhận, nên bày ra một bữa ăn để gài bẫy, rồi đổ hết tội lỗi lên đầu người vô tội. Nhưng nhân quả không nghe theo lời nói của ai. Nhân quả chỉ nhìn vào việc ai đã làm.

Người có trí thì khác. Vị ẩn sĩ ăn bữa cơm ấy mà không bị ô nhiễm, vì ngài không bảo ai giết, không muốn ai giết, không vui thích với việc giết. Ngài chỉ nhận những gì được dâng lên với tâm bình thản. Cái làm ô nhiễm con người không phải là miếng thịt trên bàn, mà là tâm muốn giết, tâm muốn hại, tâm muốn đổ lỗi cho người khác.

Trong đời sống hôm nay, kiểu đổ lỗi này vẫn còn nhiều lắm. Có người làm ăn gian dối rồi bảo tại khách hàng tham rẻ. Có người nói xấu người khác rồi bảo tại người ta xấu trước. Có người đánh con rồi bảo tại con hư nên mới đánh. Có người ngoại tình rồi bảo tại vợ chồng không quan tâm mình. Nghe thì có lý, nhưng thật ra chỉ là cách để không phải nhận lỗi. Người dám nhận lỗi thì còn đường sửa. Người cứ đổ lỗi thì lỗi ấy đeo theo mãi, vì không bao giờ thấy mình sai nên không bao giờ sửa.

Cho nên, khi gặp chuyện không hay, đừng vội hỏi ai là người có lỗi. Hãy hỏi mình đã làm gì trong chuyện ấy. Nếu mình là người giết vật thì mình chịu. Nếu mình là người nói lời ác thì mình chịu. Còn nếu mình không làm, thì dù người ta có vu oan thế nào, sự thật vẫn là sự thật. Sống ngay thẳng như vậy, lòng mới nhẹ nhõm, không phải sợ ai phỉ báng, không phải lo ai đổ tội.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 246
Nguồn
• Chuyện Lời Phỉ Báng (Tiền Thân Telovāda, số 246) — Kinh Tiểu Bộ, tập 5 [Chuyện Tiền Thân 121–263] (HT Thích Minh Châu & GS Trần Phương Lan dịch), tr. 266–267 (kệ điểm tựa tr. 266)
Bài liên quanChỉ biết bĩu môi: ngu mà tưởng mình khônCây Kimsuka bốn mùa: nhìn một mặt rồi cãi nhauCon khỉ Sàlaka: lời ngon ngọt không dụ được người từng bị đánh