🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Tiền thân – truyện tiền thân

Một đàn heo thắng hổ: khi yếu mà biết đứng thành hàng

Tiền thân – truyện tiền thân · 10 phút đọc

Một mình thì yếu, hợp lại thì mạnh. Câu này ai cũng nghe quen tai, nhưng làm được thì không dễ. Hợp lại không phải là đứng chen chúc vào nhau cho đông, mà là mỗi người biết mình đứng ở đâu, làm việc gì, nghe ai chỉ huy. Truyện con heo rừng của người thợ mộc kể đúng cái cảnh một bầy heo yếu ớt, ngày nào cũng bị hổ ăn thịt, bỗng một hôm biết đứng thành hàng, và con hổ hung dữ nhất cũng phải quay đầu bỏ chạy.

Chuyện bắt đầu từ một lời bàn về chiến thuật. Trưởng lão Dhanuggahatissa khéo léo bày cho vua Kosala cách đánh thắng vua A-xà-thế, dùng thế trận giả yếu mà chạy, dụ địch vào giữa rồi đánh từ hai phía. Các Tỷ-kheo bàn tán chuyện ấy, đức Phật dạy: đây không phải là lần đầu tiên Dhanuggahatissa khéo léo bàn tán về chiến thuật. Rồi Ngài kể chuyện đời xưa. Ngày xưa, khi vua Brahmadatta trị vì xứ Ba-la-nại, Bồ-tát sinh ra là một vị thần cây. Bấy giờ có vài người thợ mộc sống trong làng gần Ba-la-nại. Một người thợ mộc vào rừng đốn cây, thấy một con heo rừng còn nhỏ rơi xuống hầm bẫy, liền mang về nhà nuôi. Con heo lớn lên mập mạp, nanh cong vút, rất dễ dạy. Mỗi khi người thợ mộc đốn cây, con heo dùng mồm trở cây lại, dùng răng mang rìu, vạt, đục, vồ, cắn đầu thước đo mà kéo theo. Người thợ mộc sợ người ta bắt nó ăn thịt nên đem thả nó vào rừng.

Con heo chạy vào rừng sâu, tìm được một cái hang lớn bên sườn núi, nơi có nhiều củ, rễ, trái, thật là một chỗ ăn ở tốt. Có vài trăm con heo rừng khác trông thấy nó, liền đến gần. Nó xin được sống cùng bầy. Bọn heo đáp: đây hẳn là chỗ tốt, nhưng lại nguy hiểm. Có một con hổ, cứ buổi sáng nó đến đây, trông thấy ai thì vồ ngay rồi mang đi. Heo hỏi: việc ấy xảy ra luôn luôn hay thỉnh thoảng mới xảy ra. Bọn heo đáp: luôn luôn. Có bao nhiêu con hổ. Chỉ có một con thôi. Heo ngạc nhiên: chỉ có một con mà lại quá nhiều đối với các bạn à. Bọn heo đáp: vâng thưa ngài. Heo nói: ta sẽ bắt nó, miễn là các bạn chỉ làm theo lời ta.

Ban đêm, heo rừng luyện tập cả bầy và giảng giải chiến thuật: chiến trận bao gồm ba loại, đạo quân hoa sen, đạo quân bánh xe, đạo quân toa xe. Nó sắp đặt bọn heo theo mẫu hoa sen. Heo mẹ và heo con đang bú được sắp chính giữa, quanh đó là heo cái không có con thơ, vòng kế nữa là bọn heo nhỏ, rồi vòng tiếp theo là bọn heo trẻ, và quanh bọn này là bọn heo sẵn sàng chiến đấu, mạnh khỏe, lực lưỡng. Nó sắp đặt từng đội theo nhóm từng chục hay từng hai chục. Phía trước vị trí của nó là một cái lỗ tròn, phía sau lỗ là một cái hố thoai thoải sâu dần. Nó đứng điều động trong đám heo, theo sau nó là sáu bảy chục con, nó truyền cả bọn phải thật can đảm.

Sáng ra, hổ thức dậy, chạy đi bắt gặp đàn heo. Nó đứng lại trên mô đất, trừng mắt thị uy. Heo rừng của thợ mộc la lên: trừng lại đi. Tất cả đều trừng mắt nhìn lại hổ. Hổ há miệng gầm một tiếng dài, cả bọn heo cũng làm như thế. Hổ phóng uế, bọn heo cũng vậy. Hễ hổ làm sao thì bọn heo cũng làm theo nó. Hổ tự nghĩ: mọi khi chúng nó thấy ta là liền vắt giò lên cổ mà chạy, nay chẳng những chúng không chạy mà còn đứng lên chống ta nữa, ta làm gì chúng đều nhại lại. Có anh chàng kia đang đứng ở vị trí chỉ huy, chính hắn là kẻ đã tổ chức cái bọn hổn độn này. Ta không thấy cách nào để thắng bọn chúng. Thế rồi nó quay đi và trở về hang.

Bấy giờ có một ẩn sĩ giả hiệu, thường được hổ chia cho một phần mồi. Hôm nay hổ về tay không, ông ta khích lệ: chỉ một tiếng gầm, một cú vồ là đủ làm chúng kinh hãi mất trí khôn. Hổ xiêu lòng, lấy can đảm quay trở lại. Nhưng heo rừng đã chờ sẵn. Hổ gầm một tiếng rồi phóng tới vồ lấy heo rừng, heo né tránh và nhảy ngay xuống cái hố tròn. Hổ không dừng lại được, ngã lộn nhào và rơi trọn vào cái hố thứ hai, nằm chẹt tại đó. Heo nhảy ra khỏi hố, nhanh như chớp, thúc sừng vào đùi hổ, xé toang đến thận nó, rồi lôi hổ ra khỏi hố và la lớn: kẻ thù của các bạn đây, dành cho các bạn đây. Bọn heo đến trước có thịt hổ mà ăn, còn bọn đến sau chỉ ngửi vào mồm bọn kia mà hỏi thịt hổ ăn giống như ăn thứ gì.

Chưa hết, bọn heo còn nói: giết được một con hổ thì thật tốt, nhưng ông ẩn sĩ giả mạo kia còn có thể mang đến cả chục con hổ nữa. Heo rừng dẫn cả bầy đến chỗ ẩn sĩ giả hiệu. Ông ta đang ra đón hổ thì đàn heo kéo đến, ông vội quơ đồ đạc rồi phóng chạy, trèo lên một cây sung. Bọn heo làm theo lệnh heo rừng: heo nái mang nước lại, heo trẻ bới cây, heo tráng kiện bứt rễ, đám còn lại vây quanh trông chừng. Heo rừng lao vào một cái rễ to lớn, như một nhát rìu bổ, tống ngã cái cây xuống đất. Bọn heo xông tới kết liễu vị tu sĩ giả mạo kia. Thế rồi, chúng đặt heo rừng của thợ mộc trên thân cây, lấy chiếc vỏ sò đổ đầy nước rồi tưới vào nó để tôn lên làm vua. Một chị heo trẻ cũng được tôn lên làm hoàng hậu. Người ta bảo rằng đó là nguồn gốc của tục lệ tôn vua ngày nay. Đức Phật nhận diện: Trưởng lão Dhanuggahatissa là chú heo rừng của người thợ mộc, còn Bồ-tát là vị thần cây.

Chuyện này dạy hai điều. Thứ nhất, sức mạnh của sự đoàn kết có tổ chức. Vài trăm con heo, con nào cũng sợ hổ, nhưng khi biết đứng thành hàng, kẻ yếu được che ở giữa, kẻ mạnh đứng ở ngoài, ai cũng biết việc của mình, thì con hổ cũng phải sợ. Đoàn kết không phải là hô hào cho vui, mà là sắp xếp cho đúng chỗ. Thứ hai, cái ơn nuôi dưỡng không mất đi. Con heo nhỏ rơi xuống hầm bẫy được người thợ mộc cứu mang về nuôi, nó học được kỷ luật, học được cách làm việc có tổ chức từ nhà người thợ mộc, rồi đem chính những thứ ấy ra cứu cả bầy heo rừng. Người ta cho mình cái gì, mình mang cái ấy ra giúp đời. Còn kẻ xúi giục sau lưng, như ông ẩn sĩ giả hiệu ăn phần mồi của hổ, thì cuối cùng cũng bị chính cái ác mình nuôi dưỡng quay lại hại mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 283
Nguồn
• Chuyện 283: Chuyện Con Heo Rừng Của Thợ Mộc (Tiền Thân Vaddaki-Sùkura) — Kinh Tiểu Bộ, tập 6 [Chuyện Tiền Thân 264–395] (HT Thích Minh Châu & GS Trần Phương Lan dịch), tr. 52–57 (pdf-kinh-tieu-bo-ht-thich-minh-chau-gs-tran-phuong--kinh-tieu-bo-tap-6-chuyen-tien-than-264-395-ht-thich-m.txt)
Bài liên quanVận may không ăn cắp đượcCàng chà, ngọc càng sáng: lời vu oan không làm bẩn sự thậtĐừng ganh với phần ăn của kẻ sắp bị thịt