🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Tiền thân – truyện tiền thân

Càng chà, ngọc càng sáng: lời vu oan không làm bẩn sự thật

Tiền thân – truyện tiền thân · 9 phút đọc

Bị người ta nói xấu thì mình làm gì. Phản ứng đầu tiên của nhiều người là cãi lại ngay, là tìm cách bôi bẩn lại người kia, là đem chuyện của họ ra kể cho thiên hạ nghe. Nhưng có những chuyện càng cãi càng rối, càng chà càng bẩn thêm. Truyện xưa kể có ba mươi con heo rừng muốn làm bẩn một cái hang bằng thủy tinh, chúng chà bùn đất mãi mà thủy tinh càng lúc càng sáng. Lời vu oan cũng giống như bùn đất ấy. Nó không làm bẩn được viên ngọc, nó chỉ làm cho viên ngọc sáng hơn lên mà thôi.

Chuyện bắt đầu từ một vụ vu oan nổi tiếng. Lúc bấy giờ đức Thế Tôn rất được trọng vọng kính nể, các Tỷ-kheo thường nhận được phẩm vật cúng dường như nước của năm con sông đổ vào vụng lớn. Các người ngoại đạo thấy phẩm vật cúng dường và vinh danh của họ không còn được như trước, liền hợp nhau bàn cách đem lại tiếng xấu cho Sa-môn Gotama. Họ nhờ một cô gái tên là Sundari, xinh đẹp và đáng yêu. Cô ta cứ mỗi buổi chiều lại mang hoa, dầu thơm, hương liệu đi về phía Kỳ Viên, ai hỏi đi đâu thì bảo đi đến với Sa-môn Gotama, sống với ông ta trong hương phòng. Sáng hôm sau cô đi từ Kỳ Viên vào thành, ai hỏi thì bảo đã ở với Sa-môn Gotama suốt đêm.

Vài ngày sau, các ngoại đạo mướn vài tên vô lại giết chết Sundari rồi ném xác cô ta trong một đống rác gần Kỳ Viên. Sau đó họ la ầm lên, thông báo với nhà vua, sai người đi kiếm, tìm thấy xác trong đống rác, rồi mang đi khắp thành phố vừa đi vừa la lớn: hãy đến đây mà xem việc làm của các Tỷ-kheo môn đệ của Thái tử Thích-ca. Cả thành phố nhục mạ các Tỷ-kheo. Các Tỷ-kheo kể hết đầu đuôi cho đức Phật. Ngài dạy: hãy đi ra và khiển trách những người này bằng lời kệ: vào địa ngục người ưa nói dối, cùng người nào chối việc mình làm, cả hai đều bị thần chết mang đi như người ác hạnh vẫn thường tái sanh. Ít lâu sau, bọn vô lại uống rượu bằng thứ tiền vấy máu, gây gổ nhau, một đứa nói toạc ra: mày đã giết Sundari bằng một cú đập rồi ném xác cô ấy vào đống rác, giờ đây mày mua rượu bằng số tiền vấy máu ấy. Người của vua nghe được, bắt bọn chúng đem trình vua. Chúng thú nhận là do các ngoại đạo sai khiến. Vua bắt các ngoại đạo mang thi thể Sundari đi khắp thành phố, vừa đi vừa kêu lớn: chúng tôi đã bảo giết cô ta, đức Gotama cũng như các môn đệ của Ngài không hề có tội, chính chúng tôi mới là có tội. Từ đó tiếng tăm của đức Phật ngày càng lừng lẫy.

Các Tỷ-kheo bàn tán: bọn ngoại đạo tưởng bôi nhọ đức Phật nhưng chính họ chỉ tự bôi nhọ mà thôi. Đức Phật dạy: không thể nào gây bất tịnh cho đức Phật được. Cố sức bôi nhọ đức Phật cũng giống như cố sức bôi nhọ viên ngọc thượng hạng mà thôi. Vào thời xưa, người ta cũng đã từng mong làm vẩn đục một viên ngọc đẹp nhưng không cách nào làm được, đành phải chịu thất bại mà thôi. Rồi Ngài kể chuyện đời xưa. Ngày xưa, khi vua Brahmadatta trị vì xứ Ba-la-nại, Bồ-tát là một ẩn sĩ sống trong túp lều lá trong dãy Hy-mã-lạp Sơn. Gần lều của ngài có một hang bằng thủy tinh, trong đó có ba mươi con heo rừng đang sống. Một con sư tử thường lai vãng gần hang. Bọn heo cứ thấy bóng sư tử phản chiếu vào hang thì kinh sợ đến gầy ốm, xanh xao.

Chúng liền nghĩ: chúng ta thấy cái bóng phản chiếu ấy vì thủy tinh quá trong trẻo. Chúng ta nên làm cho thủy tinh dơ bẩn và mờ đục đi. Thế rồi chúng lấy bùn đất ở trong một vũng nước gần đó đem bôi chà vào thủy tinh. Nhưng thủy tinh được đánh bóng bằng lông heo rừng lại trở thành sáng loáng hơn bao giờ hết. Bọn heo không biết phải tính sao, liền quyết định đến hỏi vị ẩn sĩ làm thế nào để làm dơ bẩn thủy tinh. Chúng đến nơi, kính cẩn chào rồi đọc kệ hỏi: ba chục chúng tôi đã sống trong hang thủy tinh sáng chói này, chúng tôi chẳng thể vấy dơ xong, dù đã tốn công đem hết sức làm lu mờ bóng sáng kia đi, bóng kia càng sáng hơn lên mãi, xin hỏi chẳng hay duyên cớ gì. Bồ-tát đáp: thủy tinh kia quý giá dường bao, trong sáng, luôn luôn rực ánh hào, tuyệt chẳng vật gì ngăn vẻ sáng, heo nên dời chỗ ở đi nào. Nghe lời Bồ-tát, bọn heo dời đi ở chỗ khác. Còn Bồ-tát chuyên tâm thiền định và tái sanh lên cõi Phạm thiên.

Chuyện con heo và hang thủy tinh soi sáng chuyện Sundari. Bọn ngoại đạo muốn làm bẩn đức Phật, nhưng càng bôi thì danh tiếng của Ngài càng sáng, cũng như bọn heo càng chà bùn thì thủy tinh càng bóng. Vì sao vậy. Vì cái bẩn không nằm ở viên ngọc, mà nằm ở tay người bôi. Người ta có thể ném bùn vào sự thật, nhưng sự thật không vì thế mà thành bùn. Sự thật giống như thủy tinh trong, càng có người chà xát, càng có người soi xét, nó càng hiện rõ là trong. Còn kẻ bôi bẩn thì tay mình dính bùn, áo mình dính bùn, cuối cùng chính mình phải đi khắp thành phố mà thú tội như bọn ngoại đạo đã phải làm.

Trong đời thường, ai cũng có lúc bị nói xấu, bị đặt điều. Lúc ấy mình có hai cách. Một là lao vào cãi, vào chà, vào bôi lại, để rồi cả hai cùng lấm bùn. Hai là sống cho đúng, để thời gian và sự thật tự làm việc của nó. Bọn vô lại giết Sundari cuối cùng tự nói ra trong cơn say. Bọn heo chà hang thủy tinh cuối cùng phải dọn đi chỗ khác. Vị ẩn sĩ không dạy heo cách làm bẩn thủy tinh cho giỏi hơn, mà dạy chúng một điều đơn giản: thứ này không làm bẩn được, hãy dời đi chỗ khác. Người trí cũng vậy. Gặp lời vu oan, đừng tốn đời mình để chà xát với nó. Cứ sống cho trong, cho sáng, như viên ngọc trong hang. Bùn đất có bôi bao nhiêu, ngọc vẫn là ngọc.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 285
Nguồn
• Chuyện 285: Chuyện Heo Rừng Trong Hang Thủy Tinh (Tiền Thân Manisùkura) — Kinh Tiểu Bộ, tập 6 [Chuyện Tiền Thân 264–395] (HT Thích Minh Châu & GS Trần Phương Lan dịch), tr. 61–64 (pdf-kinh-tieu-bo-ht-thich-minh-chau-gs-tran-phuong--kinh-tieu-bo-tap-6-chuyen-tien-than-264-395-ht-thich-m.txt)
Bài liên quanĐừng ganh với phần ăn của kẻ sắp bị thịtKiếm tiền bằng mánh khóe hay bằng lòng ngay thẳng?Con cá nuốt gói tiền: người ngay không mất của