🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Đi trên mặt nước: niệm Phật giữ người qua biển

Truyện Tiền Thân · 10 phút đọc

Có những lúc con người rơi vào chỗ không còn ai giúp được mình. Giữa biển khơi, thuyền đã chìm, bờ thì xa, sức người thì có hạn. Lúc ấy, thứ duy nhất còn lại là niềm tin trong lòng mình. Tin vào điều thiện, tin vào Tam bảo, tin rằng mình đã sống tốt thì sẽ có đường ra. Niềm tin ấy nhiều khi chính là chiếc thuyền đưa người ta vào bờ.

Chuyện xưa kể về một nam cư sĩ có lòng tin. Một Thánh đệ tử có lòng tin, một hôm, trên đường đi đến Kỳ Viên, xuống con sông Aciravati vào buổi chiều, chứng kiến dân chài kéo thuyền lên bờ để nghe thuyết pháp. Không thấy thuyền nào đậu tại bến, vị cư sĩ ấy sanh hoan hỷ, lấy Đức Phật làm đề tài tu niệm nên khi bước xuống sông, chân không chìm xuống nước.

Vị ấy đi như trên đất liền, nhưng khi đến giữa sông, thấy sóng, nên đề tài tu niệm trở thành yếu và chân bắt đầu chìm xuống. Vị ấy liền kiên trì gìn giữ hỷ tâm, lấy Đức Phật làm đề tài tu niệm, nên vẫn đi trên mặt nước. Vào Kỳ Viên, đảnh lễ Đức Phật, vị ấy ngồi xuống một bên. Đức Phật tiếp đón thân tình và hỏi, này nam cư sĩ, mong rằng trên con đường đi đến đây, ông không mệt mỏi.

Vị ấy trả lời, bạch Thế Tôn, nhờ hỷ tâm với Đức Phật làm đề tài tu niệm, con đi trên mặt nước như đặt chân trên đất liền, và đến đây. Đức Phật nói, này cư sĩ, ông không phải là người đầu tiên nhờ niệm các công đức Phật mà được an toàn. Thuở trước, có những nam cư sĩ, khi tàu bị chìm, nhờ niệm các công đức Phật mà được an toàn. Rồi theo lời yêu cầu của vị này, Đức Phật kể câu chuyện quá khứ.

Thuở xưa, trong thời Đức Phật Ca-diếp, có vị Thánh đệ tử đã chứng quả Dự lưu lên tàu đi cùng với một thợ hớt tóc giàu có. Người vợ nói với chồng, này ông, ông hãy lo giúp đỡ săn sóc vị cư sĩ này trong bất cứ hoàn cảnh vui buồn nào nhé.

Người thợ đi trên chiếc thuyền ấy. Sau một tuần, thuyền bị đắm giữa biển. Cả hai người nằm trên một tấm ván và trôi đến được một hòn đảo. Tại đấy người hớt tóc giết các con chim, nấu ăn một phần và đem một phần cho vị nam cư sĩ. Người cư sĩ tự cho là vừa đủ, nên không ăn thêm. Vị ấy nghĩ, tại chỗ này, ngoài Ba ngôi báu, chúng ta không có sự giúp đỡ nào khác. Rồi vị ấy niệm tưởng công đức của Ba ngôi báu.

Trong khi người ấy niệm như vậy, một con rắn chúa đã sanh ở đảo ấy biến hóa thành một chiếc thuyền lớn, có một vị thần biển làm thuyền trưởng. Chiếc thuyền chứa đầy bảy báu. Ba cột buồm làm bằng ngọc xanh, cái neo làm bằng vàng, sợi dây làm bằng bạc và các tấm ván bằng vàng. Vị thần biển đứng trên thuyền gọi lớn, có ai đi đến Diêm-phù-đề không?

Vị nam cư sĩ nói, có chúng tôi về đó. Thần biển nói, vậy hãy leo lên tàu. Vị cư sĩ lên tàu và gọi người hớt tóc. Vị thần biển nói, ngài thì được, nhưng người kia thì không. Vị cư sĩ hỏi vì sao. Thần biển nói, người ấy không có công đức. Vì vậy tôi đưa ngài lên tàu nhưng không đưa người này.

Vị cư sĩ nói, thôi được, các công đức bố thí ta đã làm, các giới ta đã giữ, các sức mạnh ta đã tu tập, ta cho người này kết quả tất cả các hạnh ấy của ta. Người hớt tóc nói, thưa ông chủ, con rất hèn. Vị thần biển nói, nay ta nhận thêm người này lên tàu.

Rồi vị thần đưa cả hai người vượt biển và ngược dòng sông đi đến Ba-la-nại. Sau đó, với thần lực của mình, vị thần tạo ra tài sản trong nhà của hai người ấy và nói, hãy thân cận những bậc hiền trí. Nếu người thợ hớt tóc không cẩn thận với vị cư sĩ này, người ấy đã chết giữa biển rồi.

Để tán thán công đức thân cận của người hiền trí, vị thần nói lên những bài kệ rằng, hãy nhìn kết quả này của tín, giới, và thí, biến hình thành chiếc thuyền, con rắn chở thiện nam. Hãy thân cận bậc lành, hãy giao du kẻ tốt. Chung sống với bậc thiện, người hớt tóc an toàn.

Vị thần biển đứng trên hư không, sau khi thuyết pháp xong, liền cùng với con rắn chúa bay về cung điện của mình. Sau khi Đức Phật thuyết pháp thoại xong, Ngài giảng các Sự thật. Cuối bài giảng ấy, vị nam cư sĩ có lòng tin đắc quả Nhất lai và Ngài nhận diện Tiền thân. Lúc bấy giờ, vị nam cư sĩ đắc Niết-bàn, rắn chúa là Xá-lợi-phất và vị thần biển là chính Đức Phật.

Câu chuyện này có hai bài học lớn. Thứ nhất, niềm tin giữ người ta đứng vững khi mọi chỗ dựa bên ngoài đều sập. Vị cư sĩ đi trên mặt nước không phải vì nước đặc lại, mà vì trong lòng ông có một đề tài tu niệm vững chắc. Đến giữa sông, thấy sóng lớn, lòng ông chao đảo, chân bắt đầu chìm. Nhưng ông kiên trì giữ hỷ tâm, lấy Phật làm đề tài tu niệm, thì lại đi tiếp được. Đời người cũng vậy, lúc bình yên thì ai cũng vững, lúc sóng to gió lớn mới biết lòng mình có thật vững hay không. Giữ được một câu niệm trong lòng lúc nguy nan, đó là giữ được chiếc phao cứu mình.

Thứ hai, công đức của mình có thể chia sẻ cho người khác. Vị cư sĩ trên đảo không chỉ lo cho mình. Khi thần biển không cho thợ hớt tóc lên tàu vì người ấy không có công đức, vị cư sĩ liền đem hết công đức bố thí, giữ giới, tu tập của mình cho người ấy. Nhờ vậy cả hai cùng được cứu. Người thợ hớt tóc được cứu không phải vì anh ta giỏi, mà vì anh ta đi cùng người lành, và người lành sẵn lòng chia sẻ.

Bài kệ trong truyện nói rất rõ, hãy thân cận bậc lành, hãy giao du kẻ tốt. Chung sống với bậc thiện, người hớt tóc an toàn. Gần người hiền không chỉ được nghe lời hay, mà còn được hưởng cả phước của họ. Ngược lại, xa người hiền thì giữa biển khơi không ai cứu mình.

Tín, giới, thí là ba thứ làm thành chiếc thuyền. Tín là tin vào Tam bảo, tin vào điều thiện. Giới là giữ mình không làm ác. Thí là sẵn lòng cho đi. Có đủ ba thứ ấy thì giữa biển khổ cũng có thuyền đưa qua bờ. Không có ba thứ ấy thì dù thuyền lớn đến mấy cũng chìm.

Cho nên mỗi ngày, hãy tập giữ một câu niệm trong lòng, giữ một giới cho sạch, và cho đi một chút gì đó. Đến lúc gặp sóng lớn, những thứ ấy sẽ thành chiếc thuyền của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 190
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Tập 5 [Chuyện Tiền Thân 121–263] (HT Thích Minh Châu & GS Trần Phương Lan dịch), truyện 190. Chuyện giữ giới (Tiền thân Sìlànisamsa), tr. 145–147
Bài liên quanNhặt con chuột chết, dựng nên cơ nghiệpNăm trăm con ngựa giá một đấu gạoKính người lớn tuổi: bài học dưới gốc cây bàng