🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Gặp Phật giữa đường, ông lão gọi: con ơi

Truyện Tiền Thân · 7 phút đọc

Có những người ta gặp lần đầu, mà cảm giác như đã quen từ lâu. Chưa kịp nói gì, lòng đã thấy thân thiết, đã muốn tin tưởng. Người đời thường gọi đó là duyên. Câu chuyện hôm nay kể về một ông lão Bà-la-môn, gặp Đức Phật giữa đường, bỗng ôm chân Ngài mà gọi: con ơi. Và Đức Phật chấp nhận, như một người con thật sự trở về nhà.

Chuyện kể rằng, trong khi Đức Phật với chúng Tỷ-kheo vây quanh đang đi vào thành Saketa, một Bà-la-môn lớn tuổi ở tại Saketa, từ thành đi ra ngoài, thấy Đức Phật tại ngưỡng cửa, cúi mình xuống chân Ngài, ôm chặt mắt cá và nói to: này con thân, phải chăng cha mẹ khi già yếu phải được các con nuôi dưỡng? Sao mãi cho đến nay, con không để chúng ta thấy mặt con? Nay ta thấy con rồi. Hãy để cha mẹ thấy mặt con.

Nói vậy xong, người Bà-la-môn già dắt Đức Phật vào nhà của mình. Đức Phật vào nhà, ngồi xuống trên ghế đã soạn sẵn cùng với chúng Tỷ-kheo. Vị nữ Bà-la-môn đi đến, cúi mình xuống chân Đức Phật, khóc và nói: này con thân, từ trước đến nay con đã đi đâu? Phải chăng cha mẹ khi già cả phải được các con hầu hạ? Rồi bà gọi các con trai, con gái lại, bảo đảnh lễ anh cả. Hai vị hoan hỷ cúng dường bố thí lớn. Sau khi dùng cơm, Đức Phật đọc cho hai vị Bà-la-môn bài kinh nói về tuổi già. Sau bài kinh ấy, cả hai đều chứng quả Nhất lai. Rồi Đức Phật từ chỗ ngồi đứng dậy, đi về rừng Anjana.

Các Tỷ-kheo ngồi họp tại Pháp đường bắt đầu bàn tán: này các Hiền giả, vị Bà-la-môn đã biết vua Tịnh Phạn là phụ thân của đức Như Lai, mẹ Ngài là Mahàmàyà. Tuy vậy, ông cùng với nữ Bà-la-môn, cả hai gọi đức Như Lai là con của họ và Đức Phật lại chấp nhận, việc này có lý do gì?

Đức Phật nghe câu chuyện của họ bèn nói: này các Tỷ-kheo, cả hai vị ấy gọi Ta là con của họ như vậy là đúng. Rồi Đức Phật kể câu chuyện quá khứ. Thuở xưa, vị Bà-la-môn này là cha của Ta, tiếp tục như vậy không gián đoạn cho đến năm trăm đời, là cậu của Ta trong năm trăm đời, là ông của Ta trong năm trăm đời. Còn vị nữ Bà-la-môn này là mẹ của Ta, tiếp tục như vậy trong năm trăm đời, là bà của Ta trong năm trăm đời. Ta được lớn lên trong tay người Bà-la-môn trong một ngàn năm trăm đời, và trong tay vị nữ Bà-la-môn trong một ngàn năm trăm đời.

Sau khi kể về ba ngàn đời sống, Đức Phật đọc lên câu kệ: ý an trú vào ai, tâm tư được hoan hỷ, khi mới thấy lần đầu, hãy tin tưởng người ấy. Và Ngài nhận diện Tiền thân: vị Bà-la-môn và nữ Bà-la-môn này là hai vợ chồng trong các đời trước, còn người con trai là Đức Phật.

Bài học ở đây thật ấm áp. Thứ nhất, tình cảm không phải tự dưng mà có. Một người gặp ta lần đầu mà đã thương ta, tin ta, gọi ta là con, thì đằng sau cái nhìn đầu tiên ấy là cả một quá trình dài lâu. Ba ngàn đời sống, vị Bà-la-môn đã làm cha, làm cậu, làm ông của Đức Phật. Tình cha con ấy không mất đi khi thân xác đổi thay. Nó vẫn còn đó, trong tâm, chờ một ngày gặp lại thì trào lên. Thứ hai, cha mẹ không chỉ là người sinh ra ta trong đời này. Có những người, tuy không sinh ra ta, nhưng đã nuôi nấng, che chở, thương yêu ta trong nhiều đời. Gặp họ, lòng ta tự nhiên thấy an trú, thấy hoan hỷ. Đức Phật dạy: ý an trú vào ai, tâm tư được hoan hỷ, khi mới thấy lần đầu, hãy tin tưởng người ấy. Nghĩa là, cảm giác tin tưởng đầu tiên ấy không phải là ngẫu nhiên. Nó là dấu vết của những đời sống đã qua.

Trong đời sống hôm nay, ta cũng gặp những người như vậy. Có người thầy, gặp lần đầu đã thấy kính trọng. Có người bạn, gặp lần đầu đã thấy thân thiết như anh em. Có người già, gặp lần đầu đã thấy muốn chăm sóc như cha mẹ mình. Và cũng có những đứa trẻ, gặp lần đầu đã thấy thương như con mình. Những cảm giác ấy, nếu ta lắng nghe, sẽ thấy chúng không đến từ hư không. Chúng đến từ những gì ta đã gieo, đã sống, đã yêu thương từ trước.

Bài học cũng nhắc ta về lòng hiếu thảo. Ông lão Bà-la-môn hỏi một câu nghe như trách móc mà đầy thương yêu: cha mẹ khi già yếu phải được các con nuôi dưỡng, sao mãi cho đến nay, con không để chúng ta thấy mặt con? Trong đời này, bao nhiêu cha mẹ già cũng đang chờ con mình như vậy. Chờ một cuộc gọi. Chờ một lần về thăm. Chờ được thấy mặt con. Có những người con bận rộn cả đời, đến khi cha mẹ mất rồi mới hối hận. Nhưng tình cảm thì không chờ được. Gặp nhau, ôm nhau, gọi nhau một tiếng con ơi, cha ơi, mẹ ơi, có khi chỉ cần như vậy là đủ. Đừng để đến lúc muốn gọi mà không còn ai để gọi nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 237
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Tập 4 [Chuyện Tiền Thân 1–120] (HT Thích Minh Châu dịch), truyện 68. Chuyện Thành Saketa (Tiền thân Saketa), tr. 177–178
Bài liên quanViệc hôm nay để mai: cành cây quật vào mắtCứu khúc gỗ trôi tốt hơn cứu một số ngườiĐi kinh hành suốt đêm, bọn cướp phải bỏ đi