🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Bảy năm tu từ tâm: ở cõi Phạm thiên bảy kiếp

Truyện Tiền Thân · 8 phút đọc

Có những người đi đến đâu, người khác cũng thấy dễ chịu. Họ không cần nói nhiều, không cần làm gì lớn lao. Chỉ cần họ có mặt, không khí đã nhẹ nhàng hơn. Người ta hay bảo: người ấy có tâm từ. Tâm từ là gì mà có sức mạnh như vậy? Câu chuyện sau đây kể về một vị Đạo sư tu tập từ tâm trong bảy năm, và kết quả của bảy năm ấy kéo dài đến bảy kiếp.

Một thời, đức Phật nói với các Tỷ-kheo: Này các Tỷ-kheo, từ tâm giải thoát được thực hành, được tu tập, được làm sung mãn, được thành thạo, được thông suốt, được điều luyện, được thiện xảo, được vững vàng, thì được mười một lợi ích. Thế nào là mười một? Ngủ an lạc; thức dậy an lạc; không thấy ác mộng; loài người kính yêu; chư thiên bảo hộ; lửa, thuốc độc hay gươm không đến gần; tâm mau chóng được thiền định; sắc mặt tịnh tín; không hôn ám khi mạng chung; trí tuệ minh mẫn; sanh lên Phạm thiên giới. Này các Tỷ-kheo, từ tâm giải thoát được thực hành sẽ được mười một lợi ích này.

Tán thán từ tâm giải thoát đem lại mười một lợi ích này, Ngài còn dạy thêm: Một Tỷ-kheo cần phải tu tập từ bi đối với tất cả chúng sanh; dù được bảo làm hay không, cũng phải hướng lòng từ, lòng bi đối với mọi loài. Như vậy, đối với tất cả chúng sanh, dù được bảo làm hay không, một Tỷ-kheo cũng phải được tu tập từ tâm, bi tâm, hỷ tâm, xả tâm. Đó là bốn vô lượng tâm. Làm như vậy, khi thân hoại mạng chung vị ấy sẽ sanh lên Phạm thiên giới dù không đạt Đạo hay Quả. Các bậc Hiền trí thời xưa tu tập từ tâm trong bảy năm, đã an trú ở Phạm thiên giới trong suốt bảy thành kiếp, hoại kiếp. Nói vậy xong, đức Phật kể câu chuyện quá khứ.

Thuở xưa, trong một đời, Bồ-tát sanh ra trong một gia đình Bà-la-môn. Khi đến tuổi trưởng thành, ngài từ bỏ các dục, xuất gia làm vị ẩn sĩ, chứng được bốn vô lượng tâm và trở thành bậc Đạo sư tên là Araka. Bồ-tát sinh sống trong khu vực Tuyết sơn với một hội chúng lớn và Bồ-tát khuyên dạy hội chúng ẩn sĩ: Người xuất gia phải tu tập từ tâm, phải tu tập bi tâm, hỷ tâm, xả tâm. Từ tâm chứng được nhờ chú tâm trên đối tượng sửa soạn đưa vị ấy đến Phạm thiên giới.

Để nêu rõ những lợi ích của từ tâm, Bồ-tát đọc các bài kệ: Ai chính với từ tâm, thương xót mọi thế giới, trên, dưới và bề ngang, vô lượng trùm tất cả. Tâm từ bi vô lượng, viên mãn, khéo tu tập, với nghiệp có hạn lượng, tâm ấy không chất chứa. Như vậy, Bồ-tát nói lên những lợi ích tu tập từ tâm cho các đệ tử. Rồi không từ bỏ thiền định, ngài sanh lên Phạm thiên và trong suốt bảy thành kiếp, hoại kiếp, ngài không trở lại thế giới này.

Sau khi kể lại pháp thoại này, đức Phật nhận diện tiền thân: lúc bấy giờ, hội chúng ẩn sĩ là hội chúng của Như Lai và Đạo sư Araka chính là Ngài. Câu chuyện ngắn gọn, chỉ vài dòng, nhưng nó chứa một lời dạy rất lớn: từ tâm không phải là một cảm xúc thoáng qua. Từ tâm là một pháp tu, tu tập được, làm sung mãn được, thành thạo được, vững vàng được.

Ngẫm lại mười một lợi ích của từ tâm, ta thấy chúng rất gần gũi, không hề xa vời. Ngủ an lạc, thức dậy an lạc, không thấy ác mộng: đó là giấc ngủ của người không ôm hận thù đi ngủ. Loài người kính yêu, chư thiên bảo hộ: đó là quả của người sống hiền lành, ai gặp cũng quý. Lửa, thuốc độc hay gươm không đến gần: đó là sự an toàn của người không gây thù chuốc oán với ai. Tâm mau chóng được thiền định, sắc mặt tịnh tín, trí tuệ minh mẫn: đó là tâm của người không bị giận hờn làm loạn. Không hôn ám khi mạng chung, sanh lên Phạm thiên giới: đó là cái chết bình an của người sống một đời lành.

Người đời thường nghĩ từ tâm là chuyện của người tu, không liên quan đến mình. Nhưng thật ra, từ tâm là chuyện của mỗi ngày. Mỗi sáng thức dậy, mình chúc mọi người một ngày tốt lành, đó là từ tâm. Mỗi lần thấy người khác khổ, mình khởi lòng thương thay vì chê bai, đó là từ tâm. Mỗi lần mình giận ai, mình dừng lại một chút, không nói lời làm tổn thương, đó cũng là từ tâm. Từ tâm không cần phải lớn lao. Chỉ cần đều đặn, mỗi ngày một chút, như vị Đạo sư Araka tu tập trong bảy năm.

Bảy năm tu từ tâm, bảy kiếp ở Phạm thiên. Nghe thì xa vời, nhưng ý nghĩa thì rất gần: cái gì mình tu tập lâu ngày, nó sẽ thành thói quen, thành tính cách, thành con người của mình. Tu tập giận dữ lâu ngày, mình thành người hay giận. Tu tập từ tâm lâu ngày, mình thành người hiền lành. Không có phép màu nào ở đây cả. Chỉ có một quy luật giản dị: gieo nhân nào, gặt quả ấy. Gieo từ tâm, gặt an lạc.

Cho nên, nếu muốn đời mình nhẹ nhàng hơn, đừng bắt đầu bằng việc đổi nhà, đổi việc, đổi người chung quanh. Hãy bắt đầu bằng việc đổi tâm mình. Mỗi ngày, dành một chút thời gian để nghĩ đến người khác với lòng thương. Chúc người thân khỏe mạnh. Chúc người lạ bình an. Chúc cả người mình không ưa cũng được an lạc. Lúc đầu có thể thấy gượng gạo, nhưng làm lâu ngày, lòng mình sẽ mềm ra. Và khi lòng mình mềm ra, giấc ngủ của mình sẽ ngon hơn, mặt mình sẽ tươi hơn, người khác gặp mình cũng dễ chịu hơn. Đó chính là mười một lợi ích mà đức Phật đã nói, không ở đâu xa, mà ở ngay trong đời sống mỗi ngày của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 169
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Chuyện Tiền Thân (Jātaka), Tập 2 (VNC PHVN, 2021) — Chuyện 169: Chuyện Đạo Sư Araka (Tiền thân Arakajataka), Chương II (151–250), tr. 397–398
Bài liên quanMột con chuột chết và cơ nghiệp lớn: bậc trí làm giàu từ vốn nhỏĐịnh giá bừa: năm trăm con ngựa chỉ bằng một đấu gạoChim trĩ, khỉ và voi: kính người lớn tuổi là giữ nhà yên