🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Con voi sợ chết lùi bước: một lời khích lệ phá được cửa thành

Truyện Tiền Thân · 6 phút đọc

Ai trong đời cũng có lúc sợ hãi trước một việc lớn. Sắp thi, sắp phỏng vấn, sắp phải nói một điều khó nói, sắp bước vào một việc mà mình chưa từng làm. Tim đập mạnh, chân muốn lùi lại. Người ta thường nghĩ kẻ can đảm là kẻ không biết sợ. Không phải vậy. Kẻ can đảm cũng sợ, chỉ là có người nói với họ một câu đúng lúc, để họ bước tiếp.

Ngày xưa, khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, có một vị vua nước khác đem quân đến xâm chiếm. Vua ấy cưỡi trên một con voi quý đã được huấn luyện rất kỹ, mặc áo giáp cho voi, tự mình mặc áo giáp ngồi trên đầu voi, cầm câu móc sắc bén, thúc voi tiến đến trước mặt thành. Vua ra lệnh: ta sẽ phá thành, giết vua địch, chiếm lấy vương quốc này.

Nhưng khi đến gần thành, quân giữ thành đổ bùn sôi xuống, ném đá từ máy ném lên. Con voi thấy vậy sợ chết, không dám tiến tới mà lùi bước. Cả đạo quân đang trông vào nó. Nếu voi lùi, trận này thua chắc.

Lúc ấy, người huấn luyện voi, chính là tiền thân của đức Phật, bước đến bên voi và nói: này voi thân, con là bậc anh hùng đã quen chiến trận, được tiếng lẫy lừng. Tấn công các cửa thành, sao voi lại lùi bước? Phá mau thanh cửa sắt, nhổ lên các cột trụ, đạp nát các cửa thành, hỡi voi, mau vào thành!

Nghe lời ấy, con voi như bừng tỉnh. Nó quay trở lại, lấy vòi quấn vào các cột trụ, nhổ chúng lên như nhổ những cọng nấm. Nó đạp nát cửa thành, bẻ gãy thanh cửa, đi vào thành và chiếm lấy vương quốc cho vua của mình.

Đức Phật kể câu chuyện này khi nói về Tôn giả Nanda, người em của Ngài. Nanda xuất gia rồi mà lòng còn vương vấn người yêu cũ, tu hành không yên. Đức Phật đã dùng nhiều cách để khích lệ Nanda, cho đến khi Nanda xấu hổ với chính mình, nỗ lực tu tập và chứng quả A-la-hán. Cũng như con voi kia, Nanda không thiếu sức mạnh, chỉ thiếu một lời nhắc đúng lúc để vượt qua nỗi sợ và sự luyến ái trong lòng.

Câu chuyện này dạy một điều rất thực tế. Sợ hãi không phải là xấu. Con voi quý kia đã từng xông pha bao trận, vậy mà trước bùn sôi và đá ném, nó vẫn sợ. Ai cũng có lúc như vậy. Cái đáng sợ không phải là nỗi sợ, mà là không có ai nói với mình một câu đúng lúc, hoặc chính mình không tự nói được với mình một câu như vậy.

Trong đời sống hôm nay, nhiều người đang cần một câu như thế. Một đứa trẻ sợ thi, cần cha mẹ nói: con đã học hành chăm chỉ, cứ bình tĩnh làm bài. Một người sắp mổ, cần bác sĩ nói: ca này chúng tôi làm nhiều rồi, anh cứ yên tâm. Một người muốn bỏ rượu, bỏ cờ bạc, cần bạn bè nói: mày làm được, tao tin mày. Một câu nói đúng lúc có thể cứu cả một đời người, như lời của người huấn luyện voi đã cứu cả một đạo quân.

Ngược lại, cũng có những lời nói giết chết người khác. Chê bai, giễu cợt, dọa nạt người đang sợ chỉ làm họ lùi sâu hơn. Người huấn luyện voi không mắng voi là đồ hèn nhát, không đánh đập nó. Ông chỉ nhắc nó nhớ nó là ai: một bậc anh hùng quen chiến trận. Nhắc người ta nhớ đến sức mạnh vốn có của họ, đó mới là lời khích lệ thật sự.

Và còn một bài học nữa, dành cho chính mình. Khi sợ hãi, hãy tự nhắc mình như người huấn luyện voi đã nhắc: mình đã vượt qua bao nhiêu việc khó rồi, việc này cũng qua được thôi. Đừng để một cơn sợ nhất thời biến mình thành kẻ lùi bước cả đời. Cửa thành chỉ cần phá một lần. Nhưng nếu mình lùi bước lần này, lần sau sẽ còn lùi nữa, rồi thành thói quen lùi bước mãi.

Ai đang đứng trước một cửa thành của đời mình, xin nhớ con voi ngày xưa. Nó sợ, nhưng nó nghe được một lời khích lệ, rồi nó tiến lên và phá tan cửa thành. Bạn cũng vậy. Chỉ cần một lời nói đúng, một niềm tin đúng, là đủ để bước tiếp.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 182
Nguồn
• Truyện Tiền Thân — Chuyện 182: Con voi thiện chiến (Tiền thân Sangāmāvacara) (trang 129–133) — Kinh Tiểu Bộ, tập 5 [Chuyện Tiền Thân 121–263] (HT Thích Minh Châu & GS Trần Phương Lan dịch)
Bài liên quanVua vu oan kẻ trộm ngọc: tham dục giết người, giới hạnh cứu ngườiNuôi voi con mất mẹ: biết đâu là bạn, đâu là thùBốn chàng rể: đẹp, già, sang, đức — chọn ai?