🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Vua vu oan kẻ trộm ngọc: tham dục giết người, giới hạnh cứu người

Truyện Tiền Thân · 7 phút đọc

Có những người có quyền lực trong tay, muốn thứ gì thì phải lấy cho bằng được, dù thứ ấy không thuộc về mình. Muốn tiền thì tìm cách lấy tiền. Muốn người thì tìm cách chiếm người. Khi không lấy được bằng cách ngay thẳng, họ dùng quyền lực để vu oan, giá họa, hại người vô tội. Chuyện ấy xưa đã có, nay vẫn có.

Ngày xưa, khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, có một người đàn ông hiền lành sống ở ngôi làng nhỏ gần thành. Ông vừa cưới vợ, nàng tên là Sujata, xinh đẹp, thủy chung, có giới hạnh, luôn làm tròn bổn phận với chồng. Hai vợ chồng sống với nhau hòa thuận, đồng tâm.

Một hôm, Sujata muốn về thăm cha mẹ. Chồng nàng chuẩn bị đầy đủ lương thực, đánh xe đưa vợ đi. Khi xe đi vào thành, vua Ba-la-nại đang ngồi trên lưng voi đi quanh thành, nhìn thấy Sujata. Vua sinh lòng tham ái, sai cận thần đi dò hỏi, biết nàng đã có chồng, mà chồng nàng đang ngồi ngay phía trước xe. Vua không chế ngự được lòng tham, nghĩ thầm: bằng mọi cách, ta sẽ giết tên này và lấy người đàn bà ấy.

Vua gọi một người đến, đưa cho anh ta một hòn ngọc và bảo: hãy giả bộ đi trên đường, rồi bỏ hòn ngọc này vào trong xe của người ấy. Người kia làm theo. Xong, vua la lớn: ta đã mất một hòn ngọc! Rồi vua ra lệnh đóng hết các cửa thành, bắt tên ăn trộm. Người của vua đến khám xe, lấy hòn ngọc mà chính họ đã bỏ vào, rồi đánh đập người chồng, trói lại, dẫn đến trình vua là kẻ trộm ngọc. Vua ra lệnh: hãy chặt đầu nó!

Người ta đánh đập ông bằng roi, dẫn ông ra ngoài thành qua cửa phía nam để hành hình. Sujata bỏ xe, giơ tay lên trời than khóc, chạy theo chồng: ôi chồng tôi, vì tôi mà chồng tôi phải chịu cảnh đau khổ này! Khi người ta bắt chồng nàng nằm ngửa để chặt đầu, nàng nghĩ đến công đức giới hạnh của mình và than rằng: không có vị thần nào chặn đứng được bàn tay những kẻ độc ác làm hại người có giới hạnh hay sao?

Vì nàng là người có giới hạnh mà than khóc như vậy, ngai của Thiên chủ Đế Thích trở thành nóng. Đế Thích xem xét, biết sự việc, liền từ thiên giới đi xuống. Ngài dùng thần lực bắt ông vua độc ác đang ngồi trên lưng voi phải rời khỏi voi, đặt vua nằm ngửa tại chỗ hành quyết thay cho người chồng. Rồi Ngài đỡ người chồng dậy, trang điểm cho ông bằng đồ trang sức, mặc áo mũ của vua, đặt ông ngồi trên lưng voi của vua. Quân hầu giơ búa lên chém, chém xong mới biết đó là đầu của vua. Đế Thích hiện hình, làm lễ quán đảnh cho người chồng lên ngôi vua, đặt Sujata lên ngôi hoàng hậu. Các đại thần và dân chúng đều vui mừng nói: vua phi pháp đã bị giết, chúng ta nay được vua đúng pháp do Đế Thích ban cho.

Đức Phật kể câu chuyện này khi nói về Đề-bà-đạt-đa âm mưu sát hại Ngài. Ngài nói: không phải chỉ nay mà thuở xưa, Đề-bà-đạt-đa cũng đã âm mưu sát hại ta. Nhưng kẻ ấy cũng không làm được. Người chồng trong truyện chính là tiền thân của đức Phật, còn vua tham lam kia chính là tiền thân của Đề-bà-đạt-đa.

Câu chuyện nghe như cổ tích, nhưng bài học thì rất đời thường. Thứ nhất, lòng tham của kẻ có quyền là thứ nguy hiểm nhất. Vua có tất cả: ngai vàng, quân đội, của cải. Vậy mà chỉ vì tham một người đàn bà, vua sẵn sàng giết một người vô tội, dựng lên cả một vụ án giả. Tham không có đáy. Càng có nhiều, càng muốn nhiều hơn. Người có quyền mà không giữ được lòng tham, sẽ dùng quyền lực để hại người, và cuối cùng tự hại mình.

Thứ hai, người giữ giới hạnh thì được che chở. Sujata không có quyền lực, không có quân đội, chỉ có một thứ: đời sống trong sạch của mình. Vậy mà chính đời sống trong sạch ấy đã lay động đến trời. Người ta có thể vu oan cho bạn, có thể trói bạn, có thể đưa bạn ra pháp trường. Nhưng nếu bạn sống ngay thẳng, sự thật cuối cùng cũng sẽ lộ ra. Có thể không nhanh, có thể phải chịu khổ một lúc, nhưng kẻ gian dối không thể thắng mãi.

Ngày nay, chuyện vu oan giá họa vẫn xảy ra quanh ta. Ở công sở, có người vì ganh ghét mà đặt điều cho đồng nghiệp. Ở đời, có người vì muốn chiếm đoạt mà bịa chuyện hại người khác. Người bị hại thường cảm thấy bất lực, vì kẻ hại mình có quyền, có tiền, có miệng lưỡi. Câu chuyện này nhắc rằng: đừng đáp lại cái ác bằng cái ác. Hãy giữ mình trong sạch, sống đúng, làm đúng. Cái ác tự nó sẽ lộ ra, như hòn ngọc giả trong xe kia, sớm muộn gì người ta cũng biết ai là người đã bỏ nó vào.

Và cho những ai đang có chút quyền lực trong tay, xin nhớ ông vua trong truyện. Quyền lực dùng để hại người thì cuối cùng sẽ quay lại hại chính mình. Cái đầu rơi xuống ở pháp trường hôm ấy, chính là đầu của kẻ đã ra lệnh chặt đầu người khác. Nhân nào, quả nấy. Không sai bao giờ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 194
Nguồn
• Truyện Tiền Thân — Chuyện 194: Kẻ trộm ngọc (Tiền thân Manicora) (trang 154–156) — Kinh Tiểu Bộ, tập 5 [Chuyện Tiền Thân 121–263] (HT Thích Minh Châu & GS Trần Phương Lan dịch)
Bài liên quanNuôi voi con mất mẹ: biết đâu là bạn, đâu là thùBốn chàng rể: đẹp, già, sang, đức — chọn ai?Tu từ tâm với loài rắn: hiền với cả kẻ đáng sợ